Σ΄αυτό το ιστολόγιο θα διαβάσετε εκτός των άλλων και την ιστορία του χωριού Αραχναίο που βρίσκεται στο Νομό Αργολίδας.



Κυριακή 26 Απριλίου 2020

Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 727 ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ


Βρισκόμαστε στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο) την εποχή του Λέοντος Γ’ του Ισαύρου. Ήταν αυτοκράτωρ από το 717 έως το 741. Αν και κατάφερε να αποκρούσει προσωρινά τους εξ ανατολής εχθρούς, στα υπόδουλα ελληνικά εδάφη σιγόβραζε η Επανάσταση των «Ελλαδικών» όπως την αποκαλούν οι βυζαντινές πηγές.
Σύμφωνα με παλαιότερους ιστορικούς, όπως ο A. Lombard, η καταστολή της Ελληνικής Επαναστάσεως ήταν μία προσπάθεια «αποκαθάρσεως» της βυζαντινής αυτοκρατορίας εκ μέρους του Λέοντος από το «μίασμα της ειδωλολατρίας».
Άλλοι ιστορικοί όπως ο Νικηφόρος Βρυέννιος θεώρησαν ότι μαζί με την Επανάσταση των Ελλήνων προς αποκατάσταση των Ιερών Βωμών και Ναών, στο επαναστατικό ρεύμα ενώθηκαν και κοινωνικοπολιτικές αξιώσεις, όπως η μείωση της φορολογίας.
Το σίγουρο πάντως είναι ότι η γενοκτονία 650.000 Ελλήνων από τους βυζαντινούς στρατιώτες έγινε υπό τις εντολές των χριστιανών επισκόπων, όπως γράφει στην βιογραφία του ο Ιερεύς του Διονύσου Κόρεσος, αντίτυπο της οποίας έχουν διασώσει οι Άραβες αντιγραφείς και λόγιοι.
Ο Ιερεύς Κόρεσος ήτο μαζί με τον Συνέστιο πρωτεργάτες και Εθνομάρτυρες της Επανάστασης.
Ο V. N. Zlatarski γράφει ότι ο Κόρεσος ξεκίνησε από την Αρκαδία και ο Συνέστιος από την Αθήνα.
Και οι δύο ξεσήκωσαν τους Έλληνες να πολεμήσουν τους Ρωμαίους (Βυζαντινούς) κατακτητές. Εκείνο τον καιρό το κράτος των Ρωμαίων (Βυζαντινών) είχε αποδυναμωθεί εξαιτίας των πολέμων κατά των Αράβων και οι Έλληνες θεώρησαν ότι ήταν η κατάλληλη ευκαιρία να εκδιώξουν τους Ρωμαίους (Βυζαντινούς) από τα Ελληνικά εδάφη.
Έτσι ζήτησαν στρατιωτική βοήθεια από τους Έλληνες της Δύσεως, κυρίως της Κάτω Ιταλίας. Είκοσι πέντε χιλιάδες Έλληνες από την Κάτω Ιταλία έσπευσαν να καταταγούν στον ελληνικό επαναστατικό στρατό του Κορέσου και του Συνεστίου όπως αναφέρει σε επιστολή του ο πάπας Γρηγόριος Β’.
Την ίδια στιγμή στο κέντρο του ανατολικού ρωμαϊκού (βυζαντινού) κράτους, στην Νέα Ρώμη (Κωνσταντινούπολη), ξεσπούν ταραχές κατά του Λέοντος Γ’ που φτάνουν σε ανοικτή στάση όπως αναφέρει ο Θεοφάνης. Οι στασιαστές, γράφει ο Θεοφάνης, υπεκινούντο από τον πρώην αυτοκράτορα Αναστάσιο ο οποίος φαίνεται να συνωμότησε με ανωτάτους αξιωματούχους.
Ήταν μοναδική η ευκαιρία για να εκραγεί η Ελληνική Επανάσταση καθώς οι ενδοβυζαντινές ταραχές θα κρατούσαν μακριά τα ρωμαϊκά (βυζαντινά) στρατεύματα μέχρι να οργανωθεί καλύτερα ο ελληνικός απελευθερωτικός στρατός.
Το 726 τα νησιά της Σάμου, Ρόδου και Κρήτης επαναστατούν. Στέλνουν πλοία εφοδιασμένα από τους Άραβες και επανδρωμένα με ναύτες από την Σικελία για να κτυπήσουν τον ρωμαϊκό (βυζαντινό) στόλο που βγήκε από το λιμάνι της Νέας Ρώμης.
Εναντίον των Ελλήνων στάλθηκε ο Ρωμαίος (Βυζαντινός) ναύαρχος Αγαλλιανός, γοτθικής καταγωγής, ο οποίος συνάντησε τον Ελληνικό Στόλο λίγο έξω από την Εύβοια.
Οι Έλληνες είχαν 82 πλοία και οι βυζαντινοί 350 σύμφωνα με τον Zlatarski. Ενώ σύμφωνα με τον Κόρεσο οι Έλληνες είχαν 70 πλοία και οι βυζαντινοί 500. Ναύαρχος των Ελλήνων ήταν ο Συνέστιος. Στο δεξί κέρας των Ελληνικών πλοίων επικεφαλής ήτο ο Κόρεσος.
Ο γενναίος Έλλην Ιερεύς του Διονύσου δεν άκουγε τις συμβουλές των Ελλήνων που του έλεγαν να προσέχει τον εαυτό του, διότι θα επακολουθήσουν πολλές μάχες κατά των Ρωμαίων (Βυζαντινών) και τον χρειάζονται ως αρχηγό.
Αφού πρώτα οι Έλληνες έκαναν θυσίες προς τους Θεούς και προσευχήθηκαν όλοι μαζί, ο Κόρεσος έδωσε πρώτος το παράδειγμα ορμώντας ακάθεκτος κατά των ρωμαϊκών (βυζαντινών) πλοίων.
Αμέσως εμβόλισε το πρώτο ρωμαϊκό (βυζαντινό) πλοίο βυθίζοντάς το. Επακολούθησε σκληρή μάχη σώμα με σώμα καθώς τα ελληνικά πλοία ναι μεν ήταν πιό ευκίνητα των ρωμαϊκών (βυζαντινών), αλλά υστερούσαν σε ισχύ πυρός. Οπότε οι γενναίοι Έλληνες μαχητές έπρεπε να πλευρίζουν τα ρωμαϊκά (βυζαντινά) πλοία και να ανεβαίνουν οι ναύτες πάνω τους για να σκοτώσουν τους Ανατολικορωμαίους (Βυζαντινούς).
Η νίκη ήταν συντριπτική υπέρ των Ελλήνων. Οι Ρωμαίοι (Βυζαντινοί) ηττήθηκαν με τρομακτικές απώλειες. Ο Βρυέννιος αναφέρει 190 ρωμαϊκά (βυζαντινά) κατεστραμμένα πλοία ενώ ο Zlatarski μιλάει για 300 ρωμαϊκά (βυζαντινά) πλοία κατεστραμμένα και 60 αιχμαλωτισμένα. Επίσης οι πηγές μιλάνε για 8 Ελληνικά πλοία κατεστραμμένα. Οι νεκροί από πλευράς Ρωμαίων (Βυζαντινών) ανέρχονται στους 70.000 και από πλευράς Ελλήνων στους 1200.
Οι Έλληνες κατενθουσιασμένοι έκαναν ευχαριστήριες θυσίες προς τους Θεούς και με επικεφαλής τον Ιερέα Κόρεσο αφιέρωσαν τις ρωμαϊκές (βυζαντινές) ασπίδες που λαφυραγώγησαν προς τιμήν του Θεού Διονύσου, τον οποίον θεώρησαν υπεύθυνο για την περίλαμπρη νίκη τους κατά των Ρωμαίων της Ανατολής, δηλαδή αυτών που αποκαλούμε σήμερα Βυζαντινών.
Σε στρατιωτικό συμβούλιο που έγινε στην Αθήνα το 727 ο Συνέστιος προτείνει να μεταφερθεί ο πόλεμος και στην ξηρά. Ο Κόρεσος συμφωνεί και δίνει εντολή στους Ιεροκήρυκες να ξεσηκώσουν όλες τις Ελληνικές Πόλεις κατά των Ρωμαίων (Βυζαντινών) κατακτητών και να εξοπλιστούν όλοι με ό,τι όπλα μπορεί να βρει ο καθένας.

Τετάρτη 22 Απριλίου 2020

O Όμηρος και η ονομασία "Ελλάς" - "Έλληνες"

                                                    "οι τε   είχον Φθίην   ήδ' Ελλάδα  καλλιγύναικα
                                                       Μυρμιδόνες  δε  καλεύντο  και Έλληνες  και  Αχαιοί"
                                                                                                                                 Β -683,4
                                                                                                      Γράφει  ο Αδάμης Ευθύμιος
Το  όνομα  Ελλάς - Έλλην .
 
1. Οι Μύθοι.
Οι  αρχαίοι  ανέφεραν  ένα  φυλετικό  μύθο, με  τον οποίο  "ερμήνευαν"  την εθνική  τους  ονομασία  "Έλληνες" συνδέοντάς  τη  με  το όνομα   του  μυθικού  βασιλιά  και  γενάρχη "Έλληνα" (θεωρία  του  κοινού  προγόνου - γενάρχη)απ'  τον  οποίο  προήλθαν  όλα  τα  ελληνικά  φύλα .
Την   ύπαρξη του  Έλληνα  δέχονταν  ακόμη  και  οι  μεγάλοι  ιστορικοί  της αρχαιότητος  όπως ο  Ηρόδοτος  ή ο  Θουκυδίδης  οι οποίοι  με  την  σειρά  τους  επανέλαβαν, χωρίς  συστηματικό  έλεγχο, το "μυθικό αξίωμα" και  στις  επίσημες  πλέον  ιστορίες  των  Ελλήνων, έτσι  συνδέθηκε  άμεσα  η εθνική  ονομασία  με  τον  γενάρχη, βασιλιά  της  Φθίας, (τον "Έλληνα"), ο  οποίος  είχε  γιούς  τους  υπολοίπους  "γενάρχες"  των  ελληνικών  φύλων : τον  Αίολο, τον  Δώρο  και  τον  Ξούθο.
Ο μύθος, εάν  τον  παρακολουθήσουμε  στην αφήγηση του Απολλοδώρου1 αναφέρεται  στο  πανάρχαιο  γεωλογικό  φαινόμενο  του  κατακλυσμού  το  οποίο, ως  γεγονός,  είναι   καταγεγραμμένο  σε  πολλές  μυθολογίες   αρχαίων λαών  και  η σύνδεσή  του  με  την  καταγωγή των Ελλήνων  αποδεικνύει  ότι  οι  Έλληνες  συντηρούσαν  στην  παράδοσή  τους,  παλαιές  μνήμες  και  εμπειρίες  κοινές  με  πολλούς   άλλους  λαούς .
Κατά  τον  ελληνικό  μύθο, ο  τιτάνας  Προμηθέας  συμβουλεύει  τον  γιό  του, τον βασιλιά  της  Φθίας, που  ονομάζεται  "Δευκαλίων"  και  έχει  γυναίκα  την  κόρη  του  άλλου  τιτάνα  του Επιμηθέα,  την  "Πύρρα",  να  φτιάξει  μια  κιβωτό  για  να  σωθεί  από  τον  επερχόμενο  κατακλυσμό.
Ο Δευκαλίων  κατασκεύασε  την κιβωτό  και  σ'  αυτή  κατέφυγε  μαζί  με  την Πύρρα  στις  εννέα  μέρες  που  ο Δίας, με  ασταμάτητη  βροχή,  πλημμύρισε  τον  κόσμο.  Πνίγηκαν  λοιπόν  οι  άνθρωποι  και άλλαξε  οριστικά  η γεωλογική  όψη  της  Ελλάδας, όμως, όταν  υποχώρησαν  τα  νερά, και  η  κιβωτός  σταμάτησε  στον  Παρνασσό, ο  Δίας   συμβούλευσε  τους  διασωθέντες  να  δημιουργήσουν  και  πάλι  τους ανθρώπους, ρίχνοντας  πίσω  τους  πέτρες, έτσι  από  την  Πύρρα  προήλθαν  οι  γυναίκες  και  από  τον Δευκαλίωνα  οι  άνδρες ….
Το  ζευγάρι  απέκτησε  όμως  και  τα  δικά  του  παιδιά :  τον  Έλληνα, τον Αμφικτύονα  και  την  Πρωτογένεια, (ενώ αναφέρονται  και  άλλα  όπως  η Θυία, η Μελανθώ…) .
Αυτοί  οι  μετα-κατακλυσμιαίοι  απόγονοι  του Δευκαλίωνα  απλώνονται  στις  κοντινές  περιοχές  και  συνδέονται  επιγαμικά  με  άλλους  βασιλικούς  οίκους(;).
Ο Αμφικτύονας βασίλεψε  για  λίγο  κοντά  στις  Θερμοπύλες, (στην   Ανθήλη), όπου  ίδρυσε  την  Πυλαία  Αμφικτυονία,  κατόπιν  πήγε  στην  Αττική, παντρεύτηκε την κόρη  του  Κραναού, τον  εκθρόνισε  και  βασίλεψε  για  δέκα  χρόνια , για  να  εκθρονιστεί  και αυτός  με  την σειρά  του  από  τον Εριχθόνιο .
Ο Έλληνας,  παντρεύτηκε την  νύμφη Ορσηίδα2 απέκτησε  γιους  τον  Αίολο (Αιολείς), τον  Δώρο (Δωριείς)  και  τον  Ξούθο, ο  οποίος  ήρθε  στην  Αττική, παντρεύτηκε  την  κόρη  του Ερεχθέα, την  Κρέουσα  και  απέκτησε  μαζί  της  δύο  γιούς  που  αποτέλεσαν  τους  άλλους  δύο  γενάρχες :  τον  Αχαιό  και  τον  Ίωνα.
Από  τον Αίολο  και την  Εναρέτη λοιπόν  γενήθηκαν  πέντε  κορίτσια  και  εφτά  αγόρια  οι : Κριθέας, Αθάμας, Σίσυφος, Σαλμονέας, Διηόνας, Μάγνητας και Περιήρης(Αιολίδες),  Κρανάη, Αλκυόνη,Πεισιδίκη, Καλύκη  και Περιμήδη.
Από  τον  Δώρο,  προήλθαν  οι  Δωριείς, ο  Αιγιμιός3 (ο γιος  του  Δώρου) τους  έδωσε  τους  νόμους, όσο  ζούσαν  στην  κοιλάδα  του  Πηνειού, κάλεσε  μάλιστα  σε  βοήθεια  τον  Ηρακλή  εναντίον των Λαπιθών  και  υιοθέτησε  τον  Ύλο, επίσης  ως  γιός  του  Δώρου  θεωρούνταν  και  ο  Τέκταμος4  που  επέδραμε  στην  Κρήτη .
Ο Ίων  κατά  τον  Παυσανία  πρώτα  έγινε  βασιλιάς  στους  Αιγιαλείς  και  κατόπιν  στους  Αθηναίους, ενώ  ο  Στράβων υποστηρίζει  πως  επειδή  νίκησε  τους  Θράκες  για  την δόξα  του  οι  Αθηναίοι  τον  έκαναν  βασιλιά 5.
Ο Αχαιός γύρισε  στην Θεσσαλία και  από  εκεί  οι  γιοι  του Άρχανδρος  και  Αρχιτέλης ήρθαν στο  Άργος  όπου  κατέκτησαν την Πελοπόννησον(Αχαιοί) .
Βέβαια  είναι αδύνατο να  προσδιορίσουμε  χρονικά  αυτά  τα  πρόσωπα, την  ύπαρξή τους   ή  την  δράση  τους, όμως  η αναφορά  του κατακλυσμού (παρ' ότι αναφέρονται και άλλοι  κατακλυσμοί  στους  αρχαίους  ελληνικούς μύθους π.χ. επί  Ινάχου, ή  επί  Ωγύγου)  είναι  ένα  στοιχείο  που  μπορεί  να  διασταυρωθεί  με  τις  αναφορές  της  Μεσοποταμίας, (για  τον  εκεί  κατακλυσμό), τον  οποίο  οι  επιστήμονες  χρονολογούν (εκεί) κοντά  στο 3000 π.Χ.
Συμπερασματικά  θα  λέγαμε  ότι  ο μύθος  εμφανίζει  τις  πρώτες  ελληνικές  φυλές ως  βιολογικούς  απογόνους  του Έλληνα, οι οποίες  αναπτύσσονται  στον  χώρο  της  κεντρικής  Ελλάδας, μάλιστα  στην  ευρύτερη  περιοχή της Φθίας, (και της Αττικής) σε  κάποιο  χρόνο  ακαθόριστο.
 Φυσικά, μόνο  τα  παιδιά  του  Έλληνα  φέρουν αυτό  το  όνομα,(Έλληνες) ενώ  η  γενιά  του  αδελφού του Αμφικτύονα, μένει  ανώνυμη  μέχρι  που  ο  εγγονός  του  (ο  γιος  του Ιτωνού), ο Βοιωτός  μετέδωσε  εκείνος  τ'  όνομά  του  στους  Βοιωτούς, το  ίδιο  και  η  γενιά  της Πρωτογένειας  που με  τον Δία  γέννησε τον Αέθλιο και τον Οπούντα (κατ' αλλους  με  τον Λοκρό) ονομάζει  το  φύλο των  Λοκρών (από  την  Θυία, ο Μάγνητας  και  ο Μακεδόνας  και από  την Μελανθώ  ο  Δελφός).
Αυτή  την  παράδοση  όπου  δεν  ονομάζονται  όλοι  Έλληνες, αλλά  μόνο  το  ένα  τρίτο  των  επίσημων απογόνων του Δευκαλίωνα, ενώ οι άλλοι φέρουν τοπικές ονομασίες, την  συναντάμε  υπαρκτή στον  Όμηρο,  όταν  ο  ποιητής, συντηρεί  την  τοπική  φυλετική διαίρεση και μνημονεύει  τις  ονομασίες.  Άμεσα, όμως  στο  όνομα  Έλληνες, συνδέει  μόνο  τους  Μυρμιδόνες, οι οποίοι (κατά  μία  άποψη) ξεκάθαρα  στην  Β της Ιλιάδας  ονομάζονται  και  Έλληνες, ενώ κατά  άλλη  εκτίμηση οι Έλληνες  είναι  ένα  μικρό  φύλο, πολεμικό,  που συμβιώνει μαζί  τους  στην Φθία  και  έχει  βασιλιά  τον  γενναιότερο  από  τους  ήρωες,  τον Αχιλλέα.  
Η  πρώτη λοιπόν  πιστοποιημένη σχέση  του συγκεκριμένου λαού, των Ελλήνων, με  ένα  πρόσωπο της  εξουσίας και με  ένα  γεωγραφικό  χώρο, ζωής  και  δράσης τους  (λαός - βασιλιάς- περιοχή)  είναι  αυτή  που  κατατίθεται  στην  Ιλιάδα  στο  σχήμα :  Έλληνες - Αχιλλέας(βασιλιάς)- Ελλάς - Φθία (πατρίδα).
Ο προσδιορισμός  του  λαού με  βάση  τον  μύθο, γίνεται δεκτός  από  τον Όμηρο  αφού  οργανώνει τα  γεγονότα  με  βάση τις  γενεαλογίες. Αυτές  αποτελούν   την ταυτότητα  του απογόνου, το  πιο  περιληπτικό σχήμα  καταγωγής  και  ιστορίας  ενός  γένους  ή  ενός  φύλου.
Η  γενεαλογία  λοιπόν  του βασιλιά  των  Ελλήνων(- Μυρμιδόνων) διότι αυτή  σημαίνει  πολλά  για  την  κοινή  πορεία  τόσο  του  βασιλικού  οίκου, όσο  και  του  λαού, είναι  γνωστή  στον  ποιητή, γι' αυτό  και  εκείνος  φωτίζει  το  παρελθόν  με  το  στόμα  του   ιδίου  του  Αχιλλέα:
"όμως  εγώ περηφανεύομαι πως  είμαι  γενιά  του  Δία, του  μεγάλου,
με  γέννησε ο  Πηλεύς, ο  γιος  του Αιακού, άνδρας  που  στους  πολλούς
βασιλεύει  Μυρμιδόνες  και  ο  Αιακός  ήτανε  γιος  του Δία…"
                                                                                                        Φ 187-189
Άραγε  οι  Αιακίδες  βασιλείς  είχαν  την  τιμή  της άμεσης  σχέσης με  τους  Μυρμιδόνες  και  αυτοί  ήταν  οι  αμιγείς  απόγονοι της  πρώτης  βασιλικής  αρχής (Αιακός), συνεπώς  μόνο ο δικός  τους  βασιλικός οίκος(Αιακίδες) διοικεί  νόμιμα (με κληρονομική  διαδοχή) τους  φερόμενους  Μυρμιδόνες -Έλληνες της  Ιλιάδος, ή  έστω ανάμεσά  τους  το  μικρό  φύλο  που  μένει  στο  βασίλειό  τους  στην  Φθία  και  ονομάζεται Έλληνες .
Αυτή  η μυθική  αντίληψη  ότι  : Αιακίδες - Μυρμιδόνες- Φθία, έχουν  στενή και σταθερή σχέση, την  πιστοποιούσαν  ποικιλοτρόπως  και  πολλοί  άλλοι  μύθοι (αναφερθήκαμε) οι  οποίοι συνέδεαν  στενά  τον  γενάρχη Μυρμιδόνα με τους  Αιολείς, αφού  τον  ανέφεραν ως εγγονό  του Αιόλου  από  την κόρη  του, την  Πεισιδίκη, ή τον Φθίο με τους  Αχαιούς  αφού  τον  ανέφεραν  ως  γιο  του Αχαιού, μάλιστα  (ο Φθίος) είχε  ένα  γιο  που  ονομαζόταν  Έλληνας (κατά  μια  παράδοση ίδρυσε  την  πόλη Ελλάς), ο Απολλόδωρος  αναφέρει  τον  Φθίο  ως  γιο  του  βασιλιά  της  Αρκαδίας  Λυκάονα6, (απηχείται  η σχέση Δαναών - Μυρμιδόνων).
Πρέπει  λοιπόν   να   δεχθούμε  ότι  αυτή, η  διασύνδεση  των  προσώπων  (βεβαιωμένη  από  την  παράδοση),σημαίνει  φυλετική  σχέση, διότι  Αιολείς - Αχαιοί - Μυρμιδόνες  συνδέονται  αναμεταξύ  τους  μ' ένα  πλέγμα   σχέσεων (καταγωγή-επιγαμίες…) ενώ  επίσης  μοιράζονται  και  ένα  μικρό  γεωγραφικά  χώρο  με  τον  οποίο  συντηρούν  μια  μακρά  παράδοση .
Συμφωνα  με  την  μυθολογική  θεώρηση, το όνομα "Έλλην" υπήρξε όνομα  αρχαιοτάτου τοπικού  βασιλέα, σ'  ένα  φυλετικό  κορμό  μετά  τον  κατακλυσμό, γι' αυτό  και  επανέρχεται στον  ίδιο  χώρο, σε πολλές  και  διαφορετικές  γενιές, μέσα  σε  συγγενικά  φύλα.
Ο Αχιλλέας λοιπόν  αποτελεί  την  προέκταση  του  μύθου αφού  έχει  στο  βασίλειό του τους απογόνους  του  Έλληνα  και  τους  ίδιους  μαζί  του, ως  στρατιώτες   στην  Τροία,  μάλιστα  όταν  θα  σκοτωθεί  δεν αναλαμβάνει  στους  Μυρμιδόνες  βασιλιάς  ο ανιψιός  του, ο  Μενέσθιος,  που  βρίκσεται  εκεί, αλλά  τηρείται  το  τυπικό  της  διαδοχής  και καλείται  στον  πόλεμο  ο  διάδοχος, (Νεοπτόλεμος) που  στρατολογείται  ξανά  από  τον  ίδιο  άνθρωπο, τον Οδυσσέα  και  στο  ίδιο  νησί  (όπως  και ο  πατέρας  του), την Σκύρο7 !
Εντυπωσιακό  είναι  και  το  μεγαλειώδες  τυπικό  της  ταφής  του  Πατρόκλου με  τις  ανθρωποθυσίες, την  πυρά, την  πομπή, τους  αγώνες, δηλώνοντας  εκεί  μια  φυλετική  διαδικασία, με  απαράβατους  εθιμικούς  κανόνες .
Υπάρχει όμως  εδώ  μια  δυσαρμονία, διότι  το  γενεαλογικό δένδρο  του  Αχιλλέα τον  μετάγει  έξω  από  την  Φθία,  στην  Αίγινα, από  όπου  ο  Πηλεύς  έρχεται  φυγάς  και  συνεπώς  έξω  από  τον  κύκλο  της  μυθικής  διαδοχής  του  Έλληνα  και  των  κατά  παράδοση  Ελλήνων .
Παρακολουθώντας  τους  μύθους δημιουργείται  η  αίσθηση  ότι ο Πηλέας "εγγράφεται"  επιγαμικά "Έλληνας"(;), είτε από τον γάμο του με την  κόρη του Ευρυτίωνα (Αντιγόνη) του  γιου  του  Άκτορα (είναι  γιος  του Μυρμιδόνα) που  και  εκείνος  έχει  παντρευτεί  απόγονο του  Έλληνα,  την κόρη  του  Αιόλου  την  Πεισιδίκη (Αιολείς, γενιά  του  Έλληνα),  είτε  από  τον  γάμο  του  με  την  Θέτιδα, αν  τελικά  αυτή  ήταν  μια  ντόπια  πριγκίπισσα  και  μόνο, ως  προς  το  όνομα  θεά ( είτε  συνωνυμία, είτε  μυθοπλαστική  αυθαιρεσία).
Βέβαια  ακόμη  και  ο  λαός  του  Πηλέα, που  ήταν  κατά  την  μυθολογική  παράδοση  οι  Μυρμιδόνες, και  αυτοί  πλάστηκαν αλλού, έξω  από  την  κατά  παράδοση  Ελλάδα (τη Φθιωτικό -Βοιωτία).
Δηλαδή  εάν  εξαιρέσουμε  τις  επιγαμίες,  μόνο ο  Πηλέας, στην  περιοχή  της Φθίας  "συγγενεύει" με  τους  θεόπλαστους (από τα  μυρμήγκια ) Μυρμιδόνες  της  Αιγίνης  και   αυτός  μόνο  μπορεί  να  "συγγενέψει", ως  βασιλιάς  τους, και  τους  υπόλοιπους  Μυρμιδόνες  με  τους  Έλληνες  της  Φθίας, απογόνους  του  βασιλιά   Έλληνα …
Είναι  η  επιγαμία   του  λοιπόν  και  μόνον  που  προσδίδει  στους  Μυρμιδόνες  την  ονομασία  Έλληνες, την  οποία  όμως  δεν  φέρουν  οι  υπόλοιποι  ντόπιοι  Φθίοι :  Λαπίθες, Βοιωτοί, Μάγνητες … που κατοικούσαν  μόνιμα  εκεί, πολλά  δείχνουν  πως  όχι (κάτι  άλλο  υπάρχει).
Ίσως  κάποια  κατάκτηση (που υπαινίσσεται  και ο  Ησίοδος  διότι  ο Πηλέας  είναι αρχηγός  στρατού με μεγάλη δύναμη), ή  κάποια  μετοίκηση (και κατόπιν οι επιγαμίες)  να  μεταβίβασε  το  τοπικό  φυλετικό  όνομα "Έλληνας" στον  Πηλέα, κατάσταση  που  μπορεί  να  παντρέψει  τυπικά  τους  Μυρμιδόνες  με  τους  Έλληνες, εκτός  αν  οι  Μυρμιδόνες  έφεραν  εκείνοι,  πάντα   το  όνομα  Έλληνες .
2.  Τα  Ελληνικά  Κείμενα  -  Οι  Ετυμολογήσεις.
Εάν  εξαιρέσουμε  τον   φυλετικό  μύθο  του  μετα-κατακλυσμιαίου  βασιλιά - γενάρχη  που ονομαζόταν  Έλληνας  και δάνεισε  το  όνομα  στους  απογόνους  του (και  όχι  μόνο) του  οποίου  η  παρουσία  ερμηνεύει  την  σχεση  ονόματος  και  λαού ("Έλλην-Έλληνες") τότε  θα  πρέπει  να  αναζητήσουμε κάποιο  άλλο  δρόμο  για  να  ερμηνεύσουμε   την  ονομασία  και  την  σχεση  που  έχει  με  τον  Αχιλλέα .
Η διερεύνηση  της  σχέσης   εθνωνυμίου  και  λαού, όταν ο διάλογος  με  τους  μύθους  καθίσταται  αδιέξοδος, πρέπει  να   επιχειρηθεί  μέσω  άλλων δρόμων : είτε  αναζητώντας   ιστορικές  πληροφορίες  μέσα  στην  μεταγενέστερη  γραμματεία (εάν υπάρχουν), είτε  μέσω  της   ετυμολόγησης  του  ονόματος (της  λέξης Έλλην) για  να  εντοπίσουμε  το  ειδικό  νοηματικό  φορτίο  της  λέξης, και  κατόπιν  γλωσσικά  να  διαπιστώσουμε  κάτω  από  ποια  γλωσσική  διαδικασία, το  νόημά  της  μεταβιβάστηκε  σε ευρύτερα  σύνολα .
(π.χ. μια  λέξη  που  περιέγραφε  τόπο, μεταφέρεται  και  στον  κάτοικο, και συνεπώς  σ'  ένα  ευρύτερο σύνολο, τον  λαό,  δηλ. το  "Έλληνες", πιθανόν  ν'  αποτελεί  παράγωγο  του  τοπωνυμίου "Ελλάς" ή του  υδρωνυμίου  "Ελλάς"  το  οποίο  θα  προϋπήρξε ).
Βέβαια  καμιά  ετυμολόγηση  δεν  μπορεί να  εξηγήσει  αξιόπιστα  ή  να  αιτιολογήσει  την  επιλογή  ενός  εθωνυμίου (π.χ. Σκύθες), πως  δηλαδή  από  μια  ομάδα  ανθρώπων  επιλέγεται  μια  εθνωνυμία, σε μια  τόσο πρώιμη  εποχή  ή πως  μεταβιβάζεται σ' άλλους  ομοφύλους . Ο εντοπισμός  ενός  βασικού  νοήματος  είναι  πολύ  χρήσιμος, γιατί  μπορεί  να  φωτίσει  αυτόν  τον  δρόμο  της  επιλογής  ή  την  σημασία  που  είχε  το  όνομα  για  την  ομάδα .
Α) Τα  ελληνικά  κείμενα .
Σ' αυτές  τις  ερευνητικές  προσπάθειες, όπου  ο  έλεγχος   αφορά  όχι  μόνο τον  όρο  "Έλληνες" αλλά  και  το τοπωνύμιο " Ελλάς", χρειάζεται  να  επιστρέψουμε  στην  πηγή  της   επίσημης  καταγραφής  τους,  δηλαδή  στα  ομηρικά  κείμενα   που  αποτελούν  την  παλαιότερη  λογοτεχνική  πηγή  των Ελλήνων.
Ο  Όμηρος, όπως  ήδη  αναφέραμε, καταγράφει αυτή  την  σχέση "Ελλάς - Έλληνες" για  τον  λαό  του Αχιλλέα  που  εξεστράτευσε  στην  Ασία, δηλαδή για  τους  "Μυκηναίους" της  Φθίας, χωρίς   να  χρησιμοποεί  ποτέ  τον  όρο  Έλληνες, ως  εθνικό  τους  όνομα .
Τους  ονομάζει  συστηματικά  μόνο "Αχαιούς", "Παναχαιούς", "Δαναούς", "Αργείους" και  την  λέξη  "Έλληνες"  που την  γνωρίζει  και  ως  ονομασία  τόπου(Ελλάς), και  ως  ονομασία  λαού, την αποδίδει  αποκλειστικά στους  στρατιώτες  του  Αχιλλέα 8 .
Οι  δύο  όροι  "Ελλάς" - "Έλληνες" συνδέονται   στενά  και  ο  ένας  παραπέμπει  στον  άλλο,  διότι  ο  λαός  του  Αχιλλέα, πιστοποιημένα  έχει  τριπλή  ονομασία  Ελληνες - Μυρμιδόνες - Αχαιοί και  ο  Αχιλλέας, στη Ι -395, δεχόμενος  την αντιπροσωπεία  των βασιλέων για  να  πάψει  την  οργή  του, θ'  αναφέρει ότι "Αχαιίδες  έχει  πολλές  η Ελλάς  και η Φθία, κόρες  ισχυρών  ανδρών…" και στην  ίδια  ραψωδία,  ο  παιδαγωγός  του Αχιλλέα, ο Φοίνικας, θ' αναφέρει (Ι 448) μια  ευρύτερη  περιοχή που όπως  υπονοεί ο Όμηρος  την  έλεγαν και  αυτή "Ελλάδα", η οποία  μάλιστα, όπως  δείχνει  το  κείμενο,  δεν  ανήκε  όλη  μόνο  στην  επικράτεια  του Αχιλλέα (και  του  Πηλέα) .
Ως δεδομένο  πρέπει  να  δεχθούμε  ότι  στο βασίλειο  του Αχιλλέα  υπάρχει μια  περιοχή  που  τεκμηριωμένα  ονομάζεται  "Ελλάς" και  ένας  λαός  που  ονομάζεται "Έλληνες" αν  ο  κατάλογος  νεών,  είναι  μυκηναϊκός  και  αποτυπώνει  τα  τοπωνύμια  εκείνης  της  εποχής  και  αυτές  οι  ονομασίες  (τοπωνύμια  και  λαοί)  έχουν  πράγματι  ένα  πολύ  μακρινό  παρελθόν.
Αυτό  που  κάνει  ιδιαίτερη εντύπωση  είναι  ότι  το  τοπωνύμιο  "Ελλάς"  δεν  δείχνει  να  είναι  προσφιλές  στις   ονομασίες  του  καταλόγου, διότι  δεν  μνημονεύεται  ξανά  στον κατάλογο  για  άλλη  περιοχή  ή  για  πόλη  παρ'  ότι  κάτι  τέτοιο  συμβαίνει  με  άλλα  τοπωνύμια  όπως  π.χ. το  Άργος … ενώ  συνηθίζεται  γενικότερα  (κάτι  τέτοιο), ως  πρακτική  ονοματοθεσίας, δηλαδή  κατά   την  Μυκηναϊκή  περίοδο  πολλές ονομασίες  επαναλαμβάνονται  π.χ. ποταμών  ή  ορέων  ( Ίναχος, Ασωπός…).
Βέβαια  ακόμη  και  η  ονομασία  "Έλληνες"  στο  Όμηρο  έχει  αινιγματική  καταγραφή διότι  δεν  αποτελεί  μόνο μια  περιορισμένη  ή μόνο μια  τοπική  ονομασία (ενός  μικρού  φύλου).
 Υπάρχει  ο αινιγματικός  στίχος  στην Β (-530) που  αναφέρεται  στον  Αίαντα  τον  Λοκρό, γειτονικό  βασιλιά του Αχιλλέα, ο  οποίος  ως  στίχος  μαρτυράει  εύγλωττα  για  το  αντίθετο :
"Λοκρών  δε  ηγεμόνευε  Οϊλήος  ταχύς  Αίας
…………………ολίγος  μεν  έην, λινοθώραξ,
εγχείη  δ'  εκέκαστο  Πανέλληνας  και  Αχαιούς"
Μετάφραση :
" στους  Λοκρούς  ήταν  αρχηγός  ο  Αίας, ο γιος  του Οιλέα
…….κοντόσωμος  ήταν  και  φορούσε  λινό  θώρακα
όμως  στο  κοντάρι  ξεπερνούσε  τους  Πανέλληνες  και  τους  Αχαιούς…"
                                                                                                         Β 530
Είναι ο μοναδικός στιχος  που  μπορεί  να  δημιουργήσει πολλές απορίες  για  την  λέξη "Πανέλληνες" διότι  γενικεύει  την  ονομασία,  χωρίς  να  διευκρινίζει  ποιους  εννοεί, σε  ποιους  αναφέρεται : στους  Λοκρούς,  στους  Μυρμιδόνες, και στους  δύο, στους  Λοκρούς  και  τους  Βοιωτούς,  ή  μήπως  σε  όλους  τους  Αχαιούς ;
 Όλα  είναι  πιθανά  !

Τρίτη 21 Απριλίου 2020

H Παπαρούνα και τα Ελευσίνια μυστήρια

Η παπαρούνα στην αρχαία Ελλάδα λεγόταν Μήκων η ροιάς (Η ονομασία ροιάς οφείλεται στο γεγονός ότι φυλλορροούν και πέφτουν πολύ εύκολα τα πέταλά τους. Η Μήκων η υπνοφόρος (Papaver-somniferum), είναι  γνωστή με τα κοινά ονόματα: αφιόνι, μπλε ή πορφυρόχρωμη παπαρούνα, από την οποία παράγεται η μορφίνη (Morphium).
Στην αρχαία Ελληνική μυθολογία, ήταν το ιερό φυτό της θεάς Δήμητρας και ήταν σημάδι γονιμότητας. Σύμφωνα με τον μύθο, η Δήμητρα ερωτεύτηκε τον Αθηναίο Μήκωνα και τον μεταμόρφωσε σε παπαρούνα, το ιερό φυτό της θεάς. Φυτό άμεσα συνδεδεμένο με τα Ελευσίνια Μυστήρια όπου οι συμμετέχοντες στα στόλιζαν τα αγάλματα της θεάς με άνθη παπαρούνας, ενώ η ίδια η θέα φέρεται να κρατούσε παπαρούνες στα χέρια της όταν πήρε τη μορφή της θνητής Νικίππης.
Ο Θεόκριτος αναφέρει στο έργο του Ειδύλλια, ότι η θεότητα στη γιορτή της Δήμητρας, έφερε παπαρούνες στα χέρια της, ενώ η και η Καρυάτιδα στα Μικρά Προπύλαια της Ελευσίνας φέρει επίσης στο κεφάλι της καλάθι με στάχυα και μήκωνες. Σε ανάγλυφο δε που ανακαλύφθηκε στη Μεγάλη Ελλάδα (νότια Ιταλία), απεικονίζεται η απαχθείσα κόρη της Περσεφόνη, να αναδύεται από το Κάτω Κόσμο κρατώντας στάχυα, μήκωνες και φίδια [*].
Την Τρίτη ημέρα των Ελευσινίων μυστηρίων σύμφωνα με τον Κλήμη της Αλεξάνδρειας , ημέρα νηστείας απόγευμα λάμβανε χώρα γεύμα από άρτους φτιαγμένους από μέλι και σουσάμι. Δεν είναι σίγουρο αν υπήρχαν θυσίες ή όχι, πάντως υπήρχαν προσφορές ψαριών και άρτων από κριθάρι που φύτρωνε στο Ράριο Πεδίο, οι οποίες γίνονταν στο όνομα της Άχθειας Δήμητρας. Ωστόσο, αυτή η προσφορά ίσως γινόταν παράλληλα με την καλάθο κάθοδον, κατά την οποία μεταφερόταν από βόδια ένα καλάθι γεμάτο παπαρούνες και ρόδια, που σχετίζονταν με τη Δήμητρα και την Περσεφόνη αντίστοιχα. 

Φωτογραφία. Ανάγλυφο το οποίο βρίσκεται στον Χριστιανικό ναό του Αγίου Ελευθερίου - Παναγίας Γοργοεπήκοου (11ος /12ος αιων. μ.χ) , ο οποίος είναι περιέργως γεμάτος από «Παγανιστικά» σύμβολα, και ο οποίος βρίσκεται, δίπλα στην Μητρόπολη Αθηνών. Στην εικόνα διακρίνουμε:

1. Τρίγλυφο, δάδες: τα στρογγυλά είναι η μύκων η υπνοφέρουσα, η παπαρούνα δηλαδή, που όταν ανοίγει το φύλλωμά της, στον καρπό υπάρχει το όπιο, που το έδιναν στους μύστες να εκστασιαστούν.

2. Κάνιστρο: του προεξάρχοντος της τελετής, του αρχιερέως. Ήταν ένα καλάθι, όπου υπήρχε βασιλικός και μέσα στο βασιλικό κρυμμένα αντικείμενα που το χρησιμοποιούσε μόνο ο αρχιερέας.

3. Ποτήριο: περιείχε ένα είδος ζύθου, κάτι σαν όπιο στους μύστες, ονομαζόταν Κυκεών. Δινόταν στους πολεμιστές πριν από τη μάχη. Το μοιράζονταν μεταξύ τους και οι μύστες στα Ελευσίνια μυστήρια.

4. Βουκράνιο: κεφάλι ταύρου με καρπούς μύκωνος (παπαρούνας), το πολυτιμότερο ζώο προς θυσία.
Ως γνωστόν ο μύθος αναφέρει ότι η Δήμητρα, στην απόγνωση της όταν ο Πλούτωνας απήγαγε την κόρη της Περσεφόνη, έφαγε παπαρούνες- μήκωνες ώστε να πέσει σε ύπνο και να ξεχάσει τη λύπη της. Επίσης πρόσφερε και στον Τριπτόλεμο μήκωνες για να τον παρασύρει σε βαθύ ύπνο. Οι μύστες νήστευαν τέσσερις μέρες, έκαναν τη μεγάλη πορεία κι όταν έφταναν εκεί έπιναν τον κυκεώνα, που ήταν δημητριακά με φλισκούνι μέσα και από προϊόντα που είχαν συλλεχθεί στο Ιερό και μπορούσαν να δουν τα ιερά αντικείμενα τις "εμφανίσεις" της Δήμητρας και της κόρης της Περσεφόνης. 

Τετάρτη 8 Απριλίου 2020

Ξηροί καρποί, καρποί ζωής…

Αμύγδαλα, καρύδια, πεκάν, φιστίκια, κάσιους, φουντούκια, αλλά και πολλοί άλλοι, περισσότερο ή λιγότερο εξωτικοί κάθε φορά, οι ξηροί καρποί έχουν την τιμητική τους τις ημέρες των γιορτών, αφού τους καταναλώνουμε κατά κόρον, τόσο συνοδεύοντας το ποτό ή το κρασί μας όσο και ως συστατικό διάφορων γλυκών ή αλμυρών πιάτων.

Σε κάθε περίπτωση, οι ξηροί καρποί αποτελούν μια υγιεινή, θρεπτική και νόστιμη διατροφική επιλογή και γι’ αυτό δεν πρέπει να λείπουν από το διαιτολόγιό μας, όχι μόνο σε γιορτές και ειδικές περιστάσεις, αλλά και στο πρωινό, το σνακ ή το γεύμα μας.

Πριν τους απολαύσετε με οποιονδήποτε τρόπο, γνωρίστε όλα τα μυστικά της επιλογής και της φρεσκάδας τους, αλλά και την ιδιαίτερη διατροφική τους αξία.

Όταν αγοράζουμε και συντηρούμε ξηρούς καρπούς :
Σήμερα μπορούμε να βρούμε οποτεδήποτε όλους τους ξηρούς καρπούς -ακόμα κι όταν δεν είναι η εποχή τους ή οι ντόπιοι δεν επαρκούν-, αφού εισάγονται από το εξωτερικό. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν συγκεκριμένες εποχές του χρόνου που βγαίνουν στην αγορά οι νέες σοδειές, όπου κατά κανόνα οι ξηροί καρποί είναι καλύτερης ποιότητας (δείτε αναλυτικά σε κάθε κατηγορία). Oι ξηροί καρποί πρέπει να φυλάγονται σε μέρος ξηρό και δροσερό, γιατί η υγρασία τούς κάνει να μουχλιάζουν και η ζέστη τούς κάνει να ταγκίζουν και αλλοιώνει τη γεύση τους. Γι’ αυτό -και κυρίως το καλοκαίρι- είναι σκόπιμο να τους διατηρούμε σε κλειστά σκεύη στο ψυγείο. Ένα σημαντικό πρόβλημα που προκαλείται στους ξηρούς καρπούς (κυρίως στα αράπικα και στα φιστίκια Αιγίνης και λιγότερο στα αμύγδαλα και στα φουντούκια) είναι οι καρκινογόνες αφλατοξίνες-μυκοτοξίνες, που δεν είναι ορατές στο γυμνό μάτι. Oι αφλατοξίνες μπορεί να προκληθούν είτε από τη μη σωστή καλλιέργεια είτε από τη μη σωστή συντήρηση των ξηρών καρπών. Γι’ αυτό το λόγο, οι περισσότεροι ξηροί καρποί ελέγχονται πριν βγουν στην αγορά από το Γενικό Χημείο τους Κράτους, ενώ γίνονται και έλεγχοι από τις νομαρχίες όταν έχουν ήδη βγει και πωλούνται στην αγορά.


Γιατί να τους τρώμε;
Oι ξηροί καρποί είναι μια παρεξηγημένη κατηγορία τροφίμων, αλλά τα τελευταία χρόνια γίνονται πολλές έρευνες για τη σύσταση και την αξία τους. Από τις έρευνες αυτές έχει αποδειχτεί ότι είναι πλούσιοι σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (υγιεινά λίπη δηλαδή), πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία (π.χ. μαγνήσιο), φυτικές ίνες, αλλά και σε πολλές βιταμίνες, όπως η Ε. Γι’ αυτό άλλωστε και οι ειδικοί μάς προτρέπουν να τους καταναλώνουμε ακόμα και καθημερινά, συστήνοντάς μας απλώς να μην ξεπερνούμε το μέτρο (γιατί δίνουν αρκετές θερμίδες) και να τους προτιμούμε νωπούς και ανάλατους.

Ξηροί καρποί κατά του διαβήτη
Oι άνθρωποι που καταναλώνουν πέντε ή περισσότερες φορές την εβδομάδα ξηρούς καρπούς (φιστίκια, καρύδια και αμύγδαλα) έχουν κατά 27% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2. Αυτό έδειξε μια μεγάλη έρευνα που διενήργησε το Πανεπιστήμιο του Harvard επί 16 χρόνια (1981 με 1997) σε περίπου 84.000 γυναίκες ηλικίας 34 έως 59 ετών.

Αμύγδαλα, όπως ασβέστιο
Κατά πάσα πιθανότητα κατάγονται από την Εγγύς Ανατολή, αλλά υπήρχαν από αρχαιοτάτων χρόνων και στη Μεσόγειο και στα υπόλοιπα ζεστά αλλά όχι τροπικά κλίματα. Στην αγορά τα ελληνικά φρέσκα αμύγδαλα βγαίνουν στις αρχές Σεπτεμβρίου. Τα εισαγωγής προέρχονται από την Αμερική και την Ισπανία. Μπορούμε να αγοράσουμε αμύγδαλα με το κέλυφος, ωμά με τη φλούδα, ψημένα και αλατισμένα με τη φλούδα ή λευκά (χωρίς τη φλούδα), ολόκληρα, σε φέτες («φιλέ», που βάζουμε στα γλυκά), σε κυβάκια (για τα παγωτά) ή σε σκόνη (που χρησιμοποιείται στα αμυγδαλωτά).
Τα καλύτερα: Δεν έχουν τρύπες και η φλούδα τους είναι ξανθιά. Μάλιστα, πρέπει να ξέρετε ότι όσο πιο ξανθιά η φλούδα τόσο πιο φρέσκα είναι. Επίσης, τα καλά αμύγδαλα δεν πικρίζουν και δεν είναι ζαρωμένα.
Διατροφική αξία: Είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά, βιταμίνη Ε, φυτικές ίνες και φυτοστερόλες. Είναι πολύ καλή πηγή ασβεστίου: Ένα φλιτζάνι αμύγδαλα μας δίνει τόσο ασβέστιο όσο και ένα μικρό κομμάτι φέτα!

Καρύδια, όπως ελαιόλαδο
Τα καρύδια εμφανίστηκαν αρχικά μάλλον κάπου στην κεντρική Ασία. Ήταν όμως γνωστά και στην αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη και ήταν ένας καρπός αφιερωμένος στο Δία. Τα ελληνικά καρύδια βγαίνουν στην αγορά τον Αύγουστο και τα αναγνωρίζουμε επειδή δεν κάνουν θόρυβο όταν τα κουνάμε. Από το εξωτερικό εισάγουμε κυρίως καρυδόψιχα (μόνο το εσωτερικό του καρυδιού, χωρίς το κέλυφος) από την Ινδία, τη Μολδαβία, την Κίνα, την Oυκρανία, τις χώρες των Βαλκανίων και την Αμερική. Αν και τα ινδικά καρύδια είναι πολύ καλής ποιότητας, επειδή τα καρύδια που εισάγονται από ανατολικές χώρες (π.χ. από τη Μολδαβία) μοιάζουν πιο πολύ στη γεύση με τα ελληνικά, προτιμώνται από τους καταναλωτές. Καρύδι είναι επίσης και το πεκάν, που εισάγεται κυρίως από την αμερικανική ήπειρο και έχει λεπτό κέλυφος. Είναι διαδεδομένο στην Ευρώπη γιατί χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική (όχι σε μεγάλες ποσότητες, γιατί μπορεί να γίνει «βαριά» η γεύση του γλυκού), η γεύση του δεν είναι πικρή και έχει ωραίο άρωμα.
Τα καλύτερα: Δεν έχουν πράσινη ψίχα (αυτό σημαίνει ότι έχουν μουχλιάσει), δεν είναι παλιά (ταγκίζουν στη γεύση) και το χρώμα της ψίχας τους είναι λευκό (όταν είναι μαύρο, θεωρούνται κατώτερης ποιότητας). Επίσης, η καρυδόψιχα είναι καθαρή και δεν έχει τσόφλια.
Διατροφική αξία: Είναι πλούσια σε φυτικές στερόλες, έχουν μεγάλη ποσότητα αντιοξειδωτικών ουσιών (όπως σελήνιο και ψευδάργυρο), δίνουν πολύ μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορο, λίγο σίδηρο, καθώς και βιταμίνη Ε. Μάλιστα, μία χούφτα καρύδια μάς δίνουν τόση βιταμίνη Ε όση και μισό φλιτζάνι ελαιόλαδο. Το σπουδαιότερο ίσως είναι η περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη Κ, μια βιταμίνη που συντίθεται κυρίως στο έντερο, αλλά τα καρύδια την προσφέρουν σε μεγαλύτερη ποσότητα.